Ραψωδία Α (172-187)

Τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων΄
”φεῦγε μάλ’, εἴ τοι θυμὸς ἐπέσσυται, οὐδέ σ’ ἔγωγε
λίσσομαι εἵνεκ’ ἐμεῖο μένειν΄ πάρ’ ἔμοιγε καὶ ἄλλοι
οἵ κέ με τιμήσουσι, μάλιστα δὲ μητίετα Ζεύς. 175
ἔχθιστος δὲ μοί ἐσσι διοτρεφέων βασιλήων΄
αἰεὶ γάρ τοι ἔρις τε φίλη πόλεμοί τε μάχαι τε΄
εἰ μάλα καρτερός ἐσσι, θεός που σοὶ τό γ’ ἔδωκεν΄
οἴκαδ’ ἰὼν σὺν νηυσί τε σῇς καὶ σοῖς ἑτάροισι
Μυρμιδόνεσσιν ἄνασσε, σέθεν δ’ ἐγὼ οὐκ ἀλεγίζω, 180
οὐδ’ ὄθομαι κοτέοντος΄ ἀπειλήσω δέ τοι ὧδε΄
ὡς ἔμ’ ἀφαιρεῖται Χρυσηΐδα Φοῖβος Ἀπόλλων,
τὴν μὲν ἐγὼ σὺν νηΐ τ' ἐμῇ καὶ ἐμοῖς ἑτάροισι
πέμψω, ἐγὼ δέ κ’ ἄγω Βρισηΐδα καλλιπάρῃον
αὐτὸς ἰὼν κλισίην δε, τὸ σὸν γέρας, ὄφρ’ ἐΰ εἰδῇς 185
ὅσσον φέρτερός εἰμι σέθεν, στυγέῃ δὲ καὶ ἄλλος
ἶσον ἐμοὶ φάσθαι καὶ ὁμοιωθήμεναι ἄντην.”

Ἀπόδοση
Στὸν δὲ ἀποκρίθηκεν ἔπειτα ὁ ἄναξ ἀνδρῶν Ἀγαμέμνων'
‘’φεῦγε μάλα, ἂν στὸν θυμὸ σου ὑπάρχει ἐπιθυμία, οὐδέ σε ἐγὼ βέβαια
θὰ παρακαλέσω ἕνεκα ἐμοῦ νὰ μείνεις' κοντὰ σὲ μένα δὲ καὶ ἄλλοι
οἱ ὁποίοι θά με τιμήσουν, περισσότερο δὲ ὁ πάνσοφος Ζεύς. 175
ἔχθιστος δὲ σὲ μένα εἶσαι ἀπὸ τοὺς διοτρεφεῖς βασιλεῖς΄
γιατὶ πάντοτε σὲ σένα ἡ ἔρις τε φίλη καὶ οἱ πόλεμοι καὶ οἱ μάχες΄
ἂν πολὺ καρτερὸς εἶσαι, ὁ θεὸς ποὺ σὲ σένα αὐτό γε ἔδωκεν΄
οἴκαδε πηγαίνοντας μὲ τὶς νῆές σου καὶ τοὺς δικούς σου ἑταίρους
στοὺς Μυρμιδόνες ἄνασσε, ἐσένα δὲ ἐγὼ δὲν λογαριάζω, 180
οὔτε ὑπολογίζω τὸν θυμό σου΄ θ᾿ ἀπειλήσω δὲ ἐσένα ἔτσι'
ὅπως ἐμοῦ ἀφαιρεῖ τὴν Χρυσηΐδα ὁ Φοῖβος Ἀπόλλων,
τὴν μὲν ἐγὼ μαζὶ μὲ νῆα δική μου καὶ δικούς μου ἑταίρους
θὰ πέμψω, ἐγὼ δὲ θ᾿ ἄγω τὴν Βρισηΐδα καλλιπάρῃον
ὁ ἴδιος πηγαίνοντας πρὸς τὴν κλίνη, τὸ δικό σου γέρας, γιὰ νὰ καλὰ εἰδῇς 185
πόσο καλύτερος εἶμαι ἀπὸ ἐσέ, νὰ φοβᾶται δὲ καὶ ἄλλος
σὰν ἶσος μὲ μένα νὰ μιλάει καὶ νὰ παρομοιάζεται ἔναντί μου.’’

Ραψωδία Α (148-171)

Τὸν δ’ ἄρ’ ὑπόδρα ἰδὼν προσέφη πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς΄
”ὤ μοι, ἀναιδείην ἐπιειμένε, κερδαλεόφρον,
πῶς τίς τοι πρόφρων ἔπεσιν πείθηται Ἀχαιῶν 150
ἢ ὁδὸν ἐλθέμεναι ἢ ἀνδράσιν ἶφι μάχεσθαι;
οὐ γάρ ἐγὼ Τρώων ἕνεκ’ ἤλυθον αἰχμητάων
δεῦρο μαχησόμενος, ἐπεὶ οὔ τί μοι αἴτιοί εἰσιν΄
οὐ γάρ πώποτ’ ἐμὰς βοῦς ἤλασαν οὐδὲ μὲν ἵππους,
οὐδέ ποτ’ ἐν Φθίῃ ἐριβώλακι βωτιανείρῃ 155
καρπὸν ἐδηλήσαντ’, ἐπεὶ ἦ μάλα πολλὰ μεταξὺ
οὔρεά τε σκιόεντα θάλασσά τε ἠχήεσσα΄
ἀλλὰ σοί, ὦ μέγ’ ἀναιδές, ἅμ’ ἑσπόμεθ’, ὄφρα σὺ χαίρῃς,
τιμὴν ἀρνύμενοι Μενελάῳ σοί τε, κυνῶπα,
πρὸς Τρώων΄ τῶν οὔ τι μετατρέπῃ οὐδ’ ἀλεγίζεις΄ 160
καὶ δή μοι γέρας αὐτὸς ἀφαιρήσεσθαι ἀπειλεῖς,
ᾦ ἔπι πολλὰ μόγησα, δόσαν δέ μοι υἷες Ἀχαιῶν.
οὐ μὲν σοί ποτε ἶσον ἔχω γέρας, ὁππότ’ Ἀχαιοὶ
Τρώων ἐκπέρσωσ’ εὖ ναιόμενον πτολίεθρον΄
ἀλλὰ τὸ μὲν πλεῖον πολυάϊκος πολέμοιο 165
χεῖρες ἐμαὶ διέπουσ’΄ ἀτὰρ ἤν ποτε δασμὸς ἵκηται,
σοί τὸ γέρας πολὺ μεῖζον, ἐγὼ δ’ ὀλίγον τε φίλον τε
ἔρχομ’ ἔχων ἐπὶ νῆας, ἐπεί κε κάμω πολεμίζων.
νῦν δ’ εἶμι Φθίην δ’, ἐπεὶ ἦ πολὺ φέρτερόν ἐστιν
οἴκαδ’ ἴμεν σὺν νηυσὶ κορωνίσιν,οὐδέ σ’ ὀΐω 170
ἐνθάδ’ ἄτιμος ἐὼν ἄφενος καὶ πλοῦτον ἀφύξειν.”

Ἀπόδοση
Τὸν δὲ τότε ἀγριοκοιτάζοντας προσείπεν ὁ πόδας ὠκὺς Ἀχιλλεύς΄
"ὤ μοι, μὲ ἀναίδειαν ντυμένε, κερδοσκόπε,
πῶς κάποιος στὰ δικά σου προθύμως ἔπη νὰ πεισθεῖ ἀπ᾿ τοὺς Ἀχαιοὺς 150
ἤ στὴν ἐκστρατεία νὰ πάει ἢ μὲ ἄνδρες ἰσχυρῶς νὰ μάχεται;
γιατὶ ἐγὼ τῶν Τρώων ἕνεκα δὲν ἦλθα τῶν αἰχμητάων
ἐδῶ νὰ μαχηθῶ, ἐπειδὴ σὲ κάτι γιὰ μένα αἴτιοι δὲν εἶναι΄
γιατὶ ἕως τώρα ποτὲ ἐμὰς βόδια δὲν πῆραν οὐδὲ μὲν ἵππους,
οὐδὲ ποτὲ στὴν Φθία τὴν εὔφορη τὴν μάνα ἡρώων 155
καρπὸν κατέστρεψαν, ἐπειδὴ εἶναι πάρα πολλὰ μεταξὺ
ὄρή τε σκιερὰ θάλασσά τε ἠχηρή΄
ἀλλὰ γιὰ σένα, ὦ μέγα ἀναιδές, συνάμα ἀκολουθοῦμε, γιὰ νὰ σὺ χαίρῃς,
τιμὴ νὰ λάβουμε γιὰ τὸν Μενέλαον καὶ γιὰ σένα, κυνῶπα,
ἀπ᾿ τοὺς Τρῶες΄ ἀπ' αὐτὰ κάτι δὲν προσέχεις οὔτε λογαριάζεις΄ 160
καὶ δὴ τὸ δικό μου γέρας ὁ ἴδιος πὼς θ᾿ ἀφαιρέσεις ἀπειλεῖς,
γιὰ τὸ ὁποῖο πολλὰ μόχθησα, δῶσαν δὲ σὲ μένα οἱ υἱοὶ τῶν Ἀχαιῶν.
μὲ σένα μὲν ποτὲ ἴσον δὲν θὰ ἔχω γέρας, ὅποτε οἱ Ἀχαιοὶ
τῶν Τρώων ἐκπορθήσουν τὴν εὐκατοίκητην πόλιν΄
ἀλλὰ τὸ μὲν μεγαλύτερο μέρος τοῦ σφοδροῦ πολέμου 165
ἀπ᾿ τὶς δικές μου χεῖρες διέπεται΄ ὅμως ἂν ποτὲ στὴν διανομὴ φθάσουμε,
τὸ δικὸ σου γέρας πολὺ μεῖζον, ἐγὼ δὲ ὀλίγον τε προσφιλές τε
ἔρχομαι ἔχων ἐπὶ τὶς νῆες, ἀφοῦ ἀποκάμω πολεμῶντας.
τώρα δὲ πάω στὴν Φθίαν, ἐπειδὴ ἀλήθεια πολὺ καλύτερον εἶναι
στὸν οἶκο μου νὰ πάω μὲ τὶς νῆες τὶς καμπυλωτές, οὐδέ γιὰ σὲ νομίζω 170
ἐδῶ ἄτιμος μένοντας ἀφθονία καὶ πλοῦτον νὰ σωρεύω.’’

Ραψωδία Α (130-147)

Τὸν δ’ ἀπαμειβόμενος προσέφη κρείων Ἀγαμέμνων΄ 130
”μὴ δὴ οὕτως, ἀγαθός περ ἐών, θεοείκελ’ Ἀχιλλεῦ,
κλέπτε νόῳ, ἐπεὶ οὐ παρελεύσεαι οὐδέ με πείσεις.
ἦ ἐθέλεις, ὄφρ’ αὐτὸς ἔχῇς γέρας, αὐτὰρ ἔμ’ αὔτως
ἧσθαι δευόμενον, κέλεαι δὲ με τήνδ΄ ἀποδοῦναι;
ἀλλ’ εἰ μὲν δώσουσι γέρας μεγάθυμοι Ἀχαιοί, 135
ἄρσαντες κατὰ θυμόν, ὅπως ἀντάξιον ἔσται΄
εἰ δέ κε μὴ δώωσιν, ἐγὼ δέ κε αὐτὸς ἕλωμαι
ἢ τεὸν ἢ Αἴαντος ἰὼν γέρας, ἢ Ὀδυσῆος
ἄξω ἑλών΄ ὁ δὲ κεν κεχολώσεται ὅν κεν ἵκωμαι.
ἀλλ’ ἤτοι μὲν ταῦτα μεταφρασόμεσθα καὶ αὖτις, 140
νῦν δ’ ἄγε νῆα μέλαιναν ἐρύσσομεν εἰς ἅλα δῖαν,
ἐν δ’ ἐρέτας ἐπιτηδὲς ἀγείρομεν, ἐς δ’ ἑκατόμβην
θείομεν, ἂν δ’ αὐτὴν Χρυσηΐδα καλλιπάρῃον
βήσομεν΄ εἷς δὲ τις ἀρχὸς ἀνὴρ βουληφόρος ἔστω,
ἢ Αἴας ἢ Ἰδομενεὺς ἢ δῖος Ὀδυσσεὺς 145
ἠὲ σύ, Πηλεΐδη, πάντων ἐκπαγλότατ’ ἀνδρῶν,
ὄφρ’ ἡμῖν ἑκάεργον ἱλάσσεαι ἱερὰ ῥέξας.”

Ἀπόδοση
Στὸν δὲ ἀποκρινόμενος προσεῖπεν ὁ κρείων Ἀγαμέμνων΄ 130
‘’μὴ δὴ ἔτσι, ἀγαθὸς ἂν καὶ εἶσαι, θεόμορφε Ἀχιλλεῦ,
μ᾿ ἐξαπατήσεις μὲ τὸν νοῦ, ἐπειδὴ δὲν θὰ ὑπερτερήσεις οὔτε θὰ μὲ πείσεις.
ἀλὴθεια ἐθέλεις, ὥστε σὺ νὰ ἔχεις γέρας, ἀλλὰ ἐγὼ
νὰ κάθομαι στερούμενος, κελεύεις δέ μὲ αὐτὴν ἐδῶ νὰ ἐπιστρέψω;
ἀλλὰ ἂς δώσουν γέρας οἱ μεγάθυμοι Ἀχαιοί, 135
ἐνωμένοι στὴν ψυχή, ὅπως ἀντάξιον θὰ εἶναι΄
ἂν δὲ δὲν δώσουν, ἐγὼ δὲ μόνος μου ὁ ἴδιος θὰ τὸ πάρω
ἢ τὸ δικό σου ἢ τοῦ Αἴαντος ἐρχόμενος τὸ γέρας, ἢ τοῦ Ὀδυσσέως
θὰ φύγω παίρνοντάς το΄ ὁ δὲ βέβαια θὰ χολωθεῖ σ᾿ ὅποιον καὶ ἂν πάω.
ἀλλὰ βέβαια μὲν αὐτὰ θὰ τὰ ξανασκεφτοῦμε καὶ μετά, 140
τώρα δὲ ἔλα νῆα μέλαιναν νὰ σύρουμε στὴν θάλασσα τὴν θεϊκή,
μὲ κωπηλᾶτες ἐπιτήδειους ποὺ θὰ ἀγείρουμε, μέσα δὲ ἑκατόμβην
νὰ θέσουμε, ἄνω δὲ αὐτὴν τὴν Χρυσηΐδα καλλιπάρῃον
ν᾿ ἀνεβάσουμε΄ ἕνας δὲ κάποιος ἀρχηγὸς ἀνὴρ βουληφόρος νὰ εἶναι,
ἢ Αἴας ἢ Ἰδομενεὺς ἢ θεῖος Ὀδυσσεὺς 145
ἢ ἔσύ, Πηλεΐδη, πάντων ἀνδρῶν φοβερώτατε,
ὥστε ἐμὰς στὸν ἑκάεργον νὰ ἐξιλεώσεις μὲ ἱερὲς θυσίες.’’

Ραψωδία Α (121-129)

Τὸν δ’ ἠμείβετ’ ἔπειτα ποδάρκης δῖος Ἀχιλλεύς΄
”Ἀτρεΐδη κύδιστε, φιλοκτεανώτατε πάντων,
πῶς γάρ τοι δώσουσι γέρας μεγάθυμοι Ἀχαιοί;
οὐδέ τί που ἴδμεν ξυνήϊα κείμενα πολλά΄
ἀλλὰ τὰ μὲν πολίων ἐξεπράθομεν, τὰ δέδασται, 125
λαοὺς δ’ οὐκ ἐπέοικε παλίλλογα ταῦτ’ ἐπαγείρειν.
ἀλλὰ σὺ μὲν νῦν τήνδε θεῷ πρόες΄ αὐτὰρ Ἀχαιοὶ
τριπλῇ τετραπλῇ τ’ ἀποτείσομεν, αἴ κέ ποθι Ζεὺς
δῷσι πόλιν Τροίην εὐτείχεον ἐξαλαπάξαι.”

Ἀπόδοση
Στὸν δὲ ἀποκρίθηκεν ἔπειτα ὁ ποδάρκης θεῖος Ἀχιλλεύς΄
‘’Ἀτρεΐδη ἐνδοξότατε, ἀπληστότατε ὅλων,
πῶς λοιπὸν σὲ σένα νὰ δώσουν γέρας οἱ μεγάθυμοι Άχαιοί;
οὔτε κάποια κάπου γνωρίζουμε κοινὴ περιουσία νὰ κείτεται πολύ΄
ἀλλὰ τὰ μὲν τῶν πόλεων ποὺ ἐκπορθήσαμε, αὐτὰ διαμοιράσθηκαν, 125
στοὺς λαοὺς δὲ δὲν ταιριάζει πάλιν ταῦτα νὰ συγκεντρώνουν.
ἀλλὰ σὺ μὲν τώρα αὐτὴν ἐδῶ γιὰ τὸν θεὸ ἄφησε΄ ἔπειτα οἱ Ἀχαιοὶ
τριπλῆ καὶ τετραπλῆ θὰ στὴν ξεπληρώσουμε, ἂν κάποτε ὁ Ζεὺς
δώσει τὴν πόλιν Τροία τὴν καλῶς ὀχυρωμένη νὰ ἐκπορθήσουμε.’’

Ραψωδία Α (101-120)

Ἤτοι ὅ γ’ ὣς εἰπὼν κατ’ ἄρ’ ἕζετο΄ τοῖσι δ’ ἀνέστη
ἥρως Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
ἀχνύμενος΄ μένεος δὲ μέγα φρένες ἀμφιμέλαιναι
πίμπλαντ’, ὄσσε δὲ οἱ πυρὶ λαμπετόωντι ἐΐκτην΄
Κάλχαντα πρώτιστα κάκ’ ὀσσόμενος προσέειπε΄ 105
”μάντι κακῶν, οὐ πώ ποτέ μοι τὸ κρήγυον εἶπας΄
αἰεί τοι τὰ κάκ’ ἐστὶ φίλα φρεσὶ μαντεύεσθαι,
ἐσθλὸν δ’ οὔτε τί πω εἶπας ἔπος οὔτ’ ἐτέλεσσας΄
καὶ νῦν ἐν Δαναοῖσι θεοπροπέων ἀγορεύεις
ὡς δὴ τοῦδ’ ἕνεκά σφιν ἑκηβόλος ἄλγεα τεύχει, 110
οὕνεκ’ ἐγὼ κούρης Χρυσηΐδος ἀγλά’ ἄποινα
οὐκ ἔθελον δέξασθαι, ἐπεὶ πολὺ βούλομαι αὐτὴν
οἴκοι ἔχειν΄ καὶ γάρ ῥα Κλυταιμνήστρης προβέβουλα
κουριδίης ἀλόχου, ἐπεὶ οὔ ἑθέν ἐστι χερείων,
οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, οὔτ’ ἂρ φρένας οὔτέ τι ἔργα. 115
ἀλλὰ καὶ ὧς ἐθέλω δόμεναι πάλιν, εἰ τό γ’ ἄμεινον΄
βούλομ’ ἐγὼ λαὸν σῶν ἔμμεναι ἢ ἀπολέσθαι΄
αὐτὰρ ἐμοὶ γέρας αὐτίχ’ ἑτοιμάσατ’, ὄφρα μὴ οἶος
Ἀργείων ἀγέραστος ἔω, ἐπεὶ οὐδὲ ἔοικε΄
λεύσσεται γάρ τό γε πάντες, ὅ μοι γέρας ἔρχεται ἄλλῃ.” 120

Ἀπόδοση
Ἔτσι ὅ γε ὣς εἶπεν κάθισε΄ ἀπ᾿ αὐτοὺς δὲ ἀνέστη
ὁ ἥρως Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων
θλιμμένος΄ ἀπὸ μένος δὲ μέγα οἱ φρένες ὁλόγυρα οἱ μελανὲς
γέμισαν, τὰ μάτια του δὲ μὲ πῦρ λαμπερὸ ἔμοιαζαν΄
στὸν Κάλχαντα πρώτιστα κακοβλέποντας προσέειπε΄ 105
‘’μάντι κακῶν, ἕως τώρα ποτὲ σὲ μένα τὸ εὐάρεστον εἶπες΄
πάντοτε ἀλήθεια τὰ κακὰ εἶναι ἀγαπητὰ στὶς φρένες σου νὰ μαντεύεις,
καλὸ δὲ οὔτε κάποιο ποτὲ εἶπες ἔπος οὔτε ἐτελείωσες΄
καὶ τώρα στοὺς Δαναοὺς προφητεῖες ἀγορεύεις
πὼς δὴ τούτου ἕνεκα σ᾿ αὐτοὺς ὁ ἑκηβόλος ἄλγη ἐπιφέρει, 110
ἕνεκα ἐγὼ τῆς κόρης Χρυσηΐδος τ᾿ ἀγλαὰ λύτρα
δὲν ἤθελα νὰ δεχθῶ, ἐπειδὴ πολὺ βούλομαι αὐτὴν
στὸν οἶκο νὰ ἔχω΄ γιατὶ καί ἀπὸ τὴν Κλυταιμνήστρα ἔχω προτιμήσει
τὴ νόμιμη σύζυγο, ἐπειδὴ ἐκείνης δὲν εἶναι κατώτερη,
οὔτε στὸ σῶμα οὐδὲ στὸ ἀνάστημα, οὔτε στὶς φρένες οὔτε στὰ ἔργα. 115
ἀλλὰ καὶ ὅπως ἐθέλω νὰ τὴν δώσω πάλιν, ἂν αὐτό γε καλύτερον΄
βούλομαι ἐγὼ ὁ λαὸς σῶος νὰ παραμείνει παρὰ ν᾿ ἀπολεσθεῖ΄
ἀλλὰ σὲ μένα τὸ γέρας ἀμέσως ἑτοιμάσατε, ὥστε μὴ μόνος
ἀπ᾿ τοὺς Ἀργείους χωρὶς γέρας εἶμαι, ἐπειδὴ δὲν ταιριάζει΄
γιατὶ βλέπετέ τό γε πάντες, τὸ δικό μου γέρας ἔρχεται ἀλλοῦ.’’ 120